امروزه آمار ها حاکی از آن است که میل به تک فرزندی رو به رشد است و تمایل خانواده ها به تک فرزند بودن بیشتر شده است شاید مهمترین دلایل این انتخاب این است که والدین دوست دارند به فرزندشان بیشتر رسیدگی کنند و امکانات مادی و معنوی فقط به یک نفر اختصاص یابد و وقت بیشتری برای تربیت فرزند داشته باشند و توان مالی بیشتری برای رشد و تحصیلات فرزند خود ایجاد کنند.
یک دکترای تخصصی بهداشت باروری گفت: کارشناسان جمعیت معتقدند رواج تکفرزندی باعث میشود جمعیت کشور رو به پیری برود و فضای جوانی و شادابی کمتر دیده شود و ادامه روند تکفرزندی در خانواده ها و تداوم آن در جامعه باعث میشود که در طول زمان جمعیت کشور کاهش یابد.
دکتر سوسن حیدرپور در گفتگو با سرویس علمی ، پژوهشی اخبار سلامت کرمانشاه با بیان اینکه بر اساس آمار رسمی بیش از ۳۳ تا ۳۴ درصد خانواده های ایرانی تک فرزند و بدون فرزند هستند گفت: تک فرزندی مشکلات و معایب خاصی دارد که نهتنها کودک و آینده او را تحت تاثیر قرار میدهد، بلکه میتواند بر والدین نیز تاثیر بگذارد.
وی در ادامه به چند مورد از معایب تک فرزندی به شرح ذیل اشاره کرد:
پرتوقع بودن
دکتر حیدرپور گفت: درست است که نیازهای هر کودک برای رشد باید مورد توجه قرار بگیرد اما توجه بیش از حد گاهی اوقات میتواند مشکلساز شود.
وی اظهار داشت: از آنجایی که تک فرزندها همه عشق و عاطفه را از والدینشان دریافت میکنند ممکن است بهتدریج این احساس را پیدا کنند که دنیا دور آنها میچرخد بنابر این چنین کودکانی تمایل دارند که خود را مستحق هر چیزی که میخواهند بدانند و در هر بعدی از زندگی پرتوقع باشند.
ایجاد تکبر و عزت نفس توخالی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه گفت: اگر والدین بچه تک فرزند به او بیش از حد محبت کنند و هر خواستهای دارد را برایش برآورده کنند، کودک ممکن است دچار احساس کاذب مهم بودن و عزت نفس بالا شده و تکبر و عزت نفس توخالی در وی ایجاد شود.
به گفته وی چنین بچههایی درنهایت بهشدت متکبر میشوند و در همدلی با دیگران با مشکل مواجه میشوند و در عوض، آنها دائما بر نگرش و احساسات خود متمرکزند.
وی افزود: این بچهها به طور معمول پرخاشگرتر هستند و شما به عنوان والدینشان باید با رفتار کودک پرخاشگر آشنا بوده و آن را مدیریت کنید.
ترس از خارج شدن از منطقه امن
این متخصص بهداشت باروری با اشاره به نقش بسیار زیاد والدین در خصوص ترس فرزند گفت: معمولا والدینی که یک فرزند دارند سعی میکنند او را از رویاهای نامعمولش دور کنند. اگر در اوایل زندگی به بچه اجازه داده نشود که اشتباه کند و شکست را تجربه کند او برای همیشه در منطقه امن خود خواهد ماند و تلاشی برای بیرون آمدن از آن نخواهد کرد.
به گفته وی این مسئله میتواند باعث شود که کودک برای انجام کارهای جدید یا بزرگتر ترس زیادی داشته باشد و دائما به مادر و پدر خود وابسته باشد.
حمل بار انتظارات والدین
دکتر حیدرپور با بیان اینکه یکی دیگر از از معایب تک فرزندی این است که فشار انتظارات از بچههای تک فرزند بسیار واقعیتر و سنگینتر از انتظارات از بچههای دیگر است گفت: کودکانی که تک فرزند هستند همیشه احساس میکنند که باید محبت والدین خود را جلب کنند و خود را تحت استرسهای شدید قرار دهند که این مسئله بهویژه به این دلیل شدید میشود که کودک خواهر و برادری ندارد که ترسهایش را برای او مطرح کند.
مسئولیت انحصاری مراقبت از والدین پیر
به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه به دلیل مسئولیت مراقبت از والدین پیر، ممکن است زندگی و رویاهای فرزندانی که خواهر و برادر ندارند قربانی این مسئله شود. در حالی که وجود خواهر و برادر میتواند موجب تقسیم مسئولیت نگهداری از والدین شود، تک فرزندها مراقبت از والدین خود را بهعنوان یک بار در نظر میگیرند.
احتمال سرکش شدن زودهنگام
دکتر حیدرپور در ارتباط با معایب تک فرزندی گفت: اگرچه کودکانی که تک فرزند هستند به نشان دادن عشق و محبت به والدین خود علاقه دارند اما احتمال سرکش شدن زودهنگام آنها نیز وجود دارد.
وی با اشاره به اینکه فرزندپروری یک خیابان دوطرفه است گفت: اگر شما رفتار فرزندتان را بهشدت محدود و کنترل کنید ممکن است او بعدا در زندگی ناگهان از جای خود بلند شود و استقلال خود را در زندگی اعلام کند ، علاوه بر این، کودکان تک فرزند مراحل رشد خود را به تنهایی سپری می کنند.
وی در پایان به برخی دیگر از معایب تک فرزندی اشاره کرد و گفت: تک فرزندها ممکن است دچار چاقی و اضافه وزن شوند و یا بیشتر تحت فشار والدین باشند تا در مدرسه و سایر فعالیت ها عملکرد بهتری داشته باشند همچنین ممکن است کمال گرا شوند
به گفته وی همچنین محافظت بیش از حد والدین ممکن است آن ها را خسته کند واین کودکان ممکن است در آینده برای فرزند دار شدن و حفظ نام خانوادگی تحت فشار بیشتری باشند.